КЎМИР
Tasnif: ёғочни кўмиб ёндириш усули билан тайёрланган ёқилғи'. Қадим замонларда к ў м и р ёғочни ёндириб тайёрланган. Бу от қадимги туркий тилда 'чуқурга жойлаб, устини тупроқ билан беркит—' маъносини англатувчи кöм- феълидан (Девон, II, 35; ДС, 314) —(ӱ)р қўшимчаси билан ясалган (ДС, 314); ўзбек тилида иккинчи бўғиндаги ӱ унлиси и унлисига ал— машган, ö унлисининг юмшоқлик белгиси йўқолган: кöм— + ӱр = кöмӱр > кöмир > комир.
'Ердан қазиб олинадиган қаттиқ ёнилғи' ўзлаш — тирилгандан кейин икки турли кўмирни фарқлаш учун биринчиси писта кӱмир, иккинчиси тош кӱмир деб атала бошлаган (ҳозир бу бирикмалар бир сўзга яхлитланган: пистакӱмир, тошкӱмир).