O'zbek tilining etimologik luga'ti

Print

ҚИЙИН

Tasnif: 'осонлик билан бажариб бўлмайдиган, кўп меҳнат, куч, маблағ, вақт талаб қиладиган'. Бу топшириғингизни бажариш ж у д а қ и й и н. ДСнинг 442— бетида қыйыт сўзига берилган изоҳдан (мн.ч. на —т от қыйыж) маълум бўладики, қадимги туркий тилда ' машаққат', ' қийинчилик' маъносини англатган қый оти мавжуд бўлган, қыйын сўзи ана шу қый отига ' бирлик' маъносини ифодаловчи — (ы)н қўшимчасини қўшиб ҳосил қилинган (ДС, 441: қыйын 'наказание, кара; мучение, пытка'); кейинчалик ўзбек тилида ы унлиларининг қаттиқлик белгиси йўқолган: қый + ын = қыйын > қийин. Маъно тараққиёти натижасида бу от кейинчалик сифатга кўчган.