O'zbek tilining etimologik luga'ti

Print

ҚЎЗҒАЛОН

Tasnif: ижтимоий тузумга, ҳукмрон синфга қарши кўтарилган оммавий ҳаракат'. Тарихда қ ў з - ғалонлар жуда кўп бўлган. Бу от эски ўзбек тилида қозға- феълининг 'фаол ҳаракатга келтир-' маъносидан л қўшимчаси билан ҳосил қилинган шаклига -(а)н қўшимчасини қўшиб ясалган; кейинчалик иккинчи бўғиндаги а унлиси ä унлисига , учинчи бўғиндаги а унлиси â унлисига алмашган: (қозға- + л = қозғал-) + ан = қозғалан > қозғäлâн. Ҳозирги ўзбек тилида қўзғал- феълидан ясалган бу сўзни қўзғолон тарзида ёзиш учун асос йўқ (ЎТИЛ , 631).